Tom Dieck jr.  

VOORWOORD

HEBBEN TIJGERS EN LEEUWEN IN GEVANGENSCHAP TE LIJDEN?

Het nu volgende (positieve) artikel, gebaseerd op twee recente bezoeken van WCM aan Tom Dieck Jr. en zijn familie bij Circus Renz, is geen algemeen pleidooi  voor wilde katten in het circus (en in gevangenschap). Als de wilde katten in hun eigen omgeving zouden kunnen (over) leven, ver van de mensen, dan zou WCM dit als eerste toejuichen. Helaas zijn wij na onze bezoeken aan de wilde katten in hun eigen leefomgeving, zoals de tijgers in India, niet echt overtuigt geraakt van het feit dat de dieren het daar zo goed hebben. Elke dag wordt hun leefgebied kleiner en elke dag leven ze met de kans en de angst om gestroopt te worden.

Dit is het lot van de wilde familie van de in gevangenschap levende tijgers en leeuwen. Deze zijn net als de huiskat (die ook afstamt van de wilde kat, maar nu gedomesticeerd is) geen echte wilde katten meer, maar het zijn dieren die niet beter weten dan in gevangenschap op te groeien. Deze leefsituatie kan goed zijn maar ook slecht en WCM probeert door het bekijken van verschillende situaties, en het voeren van gesprekken met verschillende personen, informatie te verkrijgen om via deze website door te geven aan andere liefhebbers. Alle kanten worden bekeken en gehoord. Alle goed onderbouwde reacties hierop zijn ten allen tijde welkom op info@wildcatsmagazine.nl

  

 

RESPECT VOOR DIEREN EN CIRCUSLEED

Zo hebben we eens geïnformeerd bij de actiegroepen "respect voor dieren" en  "Circusleed" wat hun mening over bepaalde zaken is en hoe zij hun mening onderbouwen.

Laatstgenoemde liet ons weten dat zij hun mening baseren op die van verschillende "dierenexperts".

In het rapport van de ''Wiener Umwelt Anwaltschaft" genaamd: 'Guidelines for the keeping of wild animals in circuses' staat in de inleiding direct en

duidelijk: "It is the general objective for the future to permit the keeping of animal species in circuses only if these animals can enjoy a lifestyle corresponding to their species, subspecies and behaviour characteristics. It is principally impossible to keep wild animals in circuses in a manner fully corresponding to the needs of the individual species."

Dit rapport heeft aanleiding gegeven voor Oostenrijk om een verbod op wilde dieren in te stellen. Over tijgers zeggen ze bijvoorbeeld: "Because of their biological characteristics and their highly specific social behaviour (mostly loners), it is very difficult for circuses to keep tigers in a manner suited to the needs of the individual animal. Since tigers are also listed in Annex I to the CITES, their keeping in circuses is unacceptable". De "dierenexperts", volgens actiegroep Circusleed, geven ook aan dat dieren, als tijgers, niet goed zitten in een circus. Daarom vinden zij ook dat het belang van de dieren voor moet gaan en dieren die nu gebruikt worden in het circus moeten eruit gehaald worden om deze een beter leven te geven in een betere omgeving. Verdere informatie over hun redenen waarom wilde dieren in het circus geweerd moeten worden staat op www.circusleed.nl

MAAR....ZIJN TIJGERS WEL ZO SOLITAIR?

WCM hecht, daarentegen, zeer veel waarde aan de meningen van andere "experts" en neemt graag zelf een kijkje bij de wilde katten in verschillende situaties, variërend van opvangcentra, dierentuinen, circussen tot het echte wild. Zo stellen wij dus ook de vraag of tijgers daadwerkelijk wel zo solitair zijn als men altijd gedacht heeft. Ook in het boek "Tiger-The Ultimate Guide" door tijgerexpert Valmik Thapar (deze man volgt jaar in, jaar uit de wilde tijgers in India) staan hierover interessante beweringen door veel verschillende wildlife biologen die regelmatig groepjes tijgers in het wild gezien hebben, verwante maar ook onverwante tijgers die elkaars gezelschap opgezocht hebben. Zo staat er een citaat in van Edward B. Baker uit zijn boek "Sport in Bengal"(1886)"This animal is not the unsocial creature it is commonly understood to be. On the contrary, it is fond of consorting with others, and not seldom three or four may be found together; a mother and nearly full grown cubs; both parents and half grown ones, or a charming party of young males and females living and hunting together for a considerable length of time".

Tijdens het bezoek van WCM aan Bandhavgarh in India bleek dit waar te zijn. We zagen een moeder met twee jongen, een bijna volwassen mannetje uit een eerder nest, en een veel jonger vrouwtje uit een later nest. In gevangenschap is ook duidelijk te zien dat de tijgers elkaars gezelschap waarderen. Een goed voorbeeld daarvan is de grote groep tijgers uit Ouwehand's Dierenpark. Sterker nog, de tijgers met een soortgenoot ogen veel gelukkiger en zijn veel actiever dan de tijgers (in gevangenschap) die alleen gehuisvest worden. Dus dit is geen reden om het houden van tijgers in dierentuinen en circussen in discrediet te brengen.

Als we het hebben over de ruimte waarin tijgers zich bevinden, dan voldoet geen enkele verblijf aan de juiste criteria voor een wilde tijger. Zelfs het Bandhavgarh tijgerreservaat in India is te klein gebleken voor de tijgers die daar leven. We hebben gezien welke afstanden een mannelijke tijger aflegt per dag en hoe groot de

territoria kunnen zijn. Maar dan hebben we het over wilde tijgers en de tijgers in gevangenschap weten niet beter en kennen alleen de verblijven

waarin ze opgegroeid zijn. Het verklaart wel de drang van sommige mannelijke dierentuintijgers om vaak dezelfde route te lopen door zijn verblijf. Maar

is dat zielig? Hij weet niet beter. Zielig is het wel als ze rare bewegingen gaan maken met de kop, of ander stereotype gedrag gaan vertonen. Kijk je naar de tijgers (en leeuwen) van Tom Dieck Jr dan zie je dat de dieren er baat bij hebben om "geestelijk gevoed" te worden. Al zijn de trainingen en het doen van kunstjes geen natuurlijke bezigheden voor tijgers en leeuwen, het zorgt er wel voor dat de dieren zich niet vervelen, zoals ze in sommige dierentuinen en opvangcentra wel doen zeker bij een gebrek aan verrijking. Ook het steeds wisselen van hun leefomgeving en "uitzicht" houdt ze scherp.

Leeuwen zijn doorgaans erg lui (energiebesparend). Het grootste deel van de dag brengen ze slapend door, zowel in het wild als in gevangenschap. Ze zijn enkel actief tijdens de jacht, in het paarseizoen en als het territorium verdedigd moet worden. Aangezien ze eten krijgen in gevangenschap, zou je dus kunnen stellen dat leeuwen helemaal niet zo'n groot verblijf nodig hebben om gelukkig te zijn. Een goed voorbeeld daarvan is de leeuwengroep in Artis. Zij hebben een relatief klein verblijf maar vertonen toch natuurlijk gedrag. Tegen voedertijd worden ze actief, dan lopen, sluipen en rennen ze totdat ze eten hebben. Vergelijk je dit met de leeuwengroep in Safaripark Beekse Bergen, waar ze een heel groot verblijf tot hun beschikking hebben, dan zie je dat die groep veel minder actief is dan de Artis groep. Conclusie is dus dat de grootte van het verblijf niet echt verschil maakt voor deze leeuwen.    

Kortom, met deze kennis op zak wil WCM nu verslag uitbrengen van het gesprek en de eigen bevindingen van de twee bezoeken gebracht aan Tom Dieck Jr. en zijn wilde katten.

 

 

 

 

 
 
 
 
 

 

DE WILDE KATTEN VAN TOM DIECK JR.

"Leeuwen en tijgers kun je niet temmen, maar wel trainen!" aldus Tom Dieck Sr. Dit is een kwestie van,met veel geduld, wederzijds respect en vertrouwen opbouwen. De  dieren en hun gedrag heel goed leren kennen en kunnen voorspellen.

Wild Cats Magazine ging op bezoek bij Tom Dieck Jr. en zijn ouders met als belangrijkste reden het weerzien met "onze tijgers" India, Daiphur en Radja, die we hebben zien opgroeien in de Olmense zoo, waar vandaan ze na een klein jaar ineens met onbekende bestemming verhuisd waren. Tevens wilden wij met onze eigen ogen aanschouwen hoe de dieren gehuisvest zijn en verzorgd worden, en of dit ook maar een beetje overeen zou komen met het beeld wat de dierenactivisten en anti-circus activisten ons willen laten geloven.

We kwamen erachter dat Tom Dieck meer is dan een circusact met tijgers en leeuwen. Tom en zijn vader, Tom Dieck Sr., zijn zeer ervaren trainers met veel kennis in huis, waar ook vanuit de dierentuinwereld regelmatig een beroep op gedaan wordt. Zeer hartelijke mensen met een groot hart voor hun dieren, die er goed verzorgd en totaal niet gestresst uitzien.

De roofdierengroep van Tom Dieck Jr. bestaat uit de vijf leeuwen (3m/2v) Naida, Bora, Cassim, Ghana en Congo en de drie tijgers India, Daiphur & Radja. Het verschil tussen leeuwen en tijgers is meer dan alleen hun uiterlijk. Leeuwen zijn meer als honden. Ze gaan recht op hun doel af, maar laten ook eerder los. Ze zijn minder slim en berekenend dan tijgers. Tijgers zijn echte katten, die eerst de kat uit de boom kijken, maar je dan op slinkse manier aanvallen. Als tijgers beet hebben laten ze niet meer los. Met tijgers kun je een hele goeie vertrouwensband opbouwen. Leeuwen zijn vaak wat afstandelijker. Bij beide katachtigen geldt dat je ze niet kan dwingen. En deze dieren mishandelen en angstig maken om ze zo te laten doen wat jij wilt, zal niet werken. Het zal uiteindelijk altijd tegen je gebruikt worden.

 

In de act van Tom Dieck Jr. zie je geen tijgers en leeuwen die door hoepels springen maar er wordt meer ingespeeld op hun natuurlijke gedrag. De schijnaanvallen van de mannelijke leeuwen, die er zeer werkelijk uitzien, en de daarachter heen-en-weer springende leeuwinnen vormen een fantastisch schouwspel. De show is op dit moment nog niet comleet omdat de drie tijgers nog niet klaar zijn om in de piste te gaan. Tom wil er alle tijd voor nemen om zijn dieren te trainen en rustig te laten wennen. Hij is de eerste tijd begonnen met het langzaam opbouwen van een band. De eerste weken is hij alleen de kooi ingegaan om daar rustig te gaan zitten, totdat de dieren helemaal aan zijn aanwezigheid gewend waren. De tijgers waren gewend aan een vrouwelijke verzorger dus ze moesten extra wennen aan de aanwezigheid van een man. Tom's moeder kon de dieren als eerste benaderen. Na deze eerste kennismaking kan je voorzichtig verder gaan met de training waarbij gewenning aan licht, muziek en applaus allereerst op het programma staan. De training duurt een uur per dag en volgens Tom zijn de katten het hele uur geconcentreerd bezig. De act op zich duurt slechts 8 minuten.

Het nieuws dat de tijgers door de Olmense zoo aan Tom Dieck Jr. verkocht waren kwam bij veel mensen als slag bij heldere hemel. Ook wij waren verbaasd dit te horen, met name omdat ons verteld was dat de tijgers naar een dierentuin elders verhuisd waren. Dat het uiteindelijk toch niet zo'n geheim was, bleek uit het feit dat de directie van de Olmense zoo, tot grote ergernis van de familie Dieck (zo'n verhuizing is al stressvol genoeg voor de dieren) een cameraploeg had ingehuurd om de verhuizing van de tijgers te filmen. "Wij moeten ook reclame maken!" aldus Charles Verheyen van de Olmense zoo. De vreugde van het filmen was van korte duur want Tom Dieck Sr had als eis gesteld "nu camera's weg of de deal gaat niet door!"

De ouders van India, Daiphur en Radja (en nog een vierde tijger (m), die aan een dierentuin in Duitsland verkocht is) zijn de Siberische tijger Zino en de witte Bengaalse tijgerin Ashley. Het vertrouwen van Tom in witte tijgers is niet al te groot, omdat ze te ver doorgefokt zijn, dus zijn vertrouwen in moeder Ashley haar karakter (niet standvastig genoeg) en gezondheid zorgde in eerste instantie voor wat twijfels, maar vader Zino bezit daarentegen goeie genen. Familie Dieck heeft vier uur bij de tijgers doorgebracht alvorens een keuze te maken. Eén van de mannen was al verkocht maar Tom had de eerste keus in welke mannen hij wilde meenemen en vrouwtje India (toen nog Hermelien) moest hij er ook bij nemen, onder het mom van "drie of niets!". Tom die eigenlijk maar twee tijgers wilde heeft zich laten overhalen en heeft daar geen spijt van, want India blijkt het makkelijkst te trainen van alle drie. Daiphur heeft het niet-standvastige karakter van moeder Ashley geërfd en Radja kan soms onverwachts uithalen. Volgende probleem diende zich aan omdat de papieren niet helemaal in orde waren (dit overigens buiten schuld van de Olmense zoo). Vanaf mei 2007 wonen de tijgers Tom Dieck Jr.

 

 

 

 

  

 

Nu waren wij in eerste instantie ook nogal verbaasd over de verkoop van tijgers en leeuwen van een dierentuin aan een circus, maar Tom Dieck Sr. kon ons vertellen dat de Olmense zoo niet de enige dierentuin is die hun overtollige dieren op deze manier van de hand doet. In principe moeten alle dierentuinen van hun overtollige dieren af. De laatste keus is euthanasie, dus zullen eerst alle andere opties bekeken worden. En als de dieren op deze manier nog wat opbrengen (1000-2000 euro per dier) dan is dat uiteraard meegenomen.

Tom Dieck Sr heeft veel contact met dierentuinen. Zo belde zoo Wuppertal hem voor advies over de leeuwen. Allereerst had de leeuwenman grote klitten in het haar. De vragen van Tom Dieck aan de zoo hoe de leeuw gehuisvest was werden beantwoord met "alleen" en "tegels als ondergrond om op te liggen". Tom's antwoord was dus simpel: leeuwen allereerst nooit alleen huisvesten en zand op de grond leggen. De klitten waren gauw verholpen. Recentelijk werd Tom's deskundigheid opnieuw ingeroepen toen de leeuwen van hun oudere verblijf naar het grotere, nieuwe verblijf moesten verhuizen.

Marjo Hoedemaker van Dierenpark Amersfoort is onlangs bij Tom geweest omdat hij een nieuwe leeuw zoekt. De huidige leeuw van DPA is al aardig op leeftijd. Tom's leeuwen vielen goed in de smaak bij Marjo, maar helaas die waren niet te koop.       

Eerlijkheidshalve moet gezegd worden dat WCM in principe geen voorstander is van wilde katten in het circus. Het was moeilijk voor te stellen dat een grote kat als een tijger of leeuw er plezier van kon ondervinden om kunstjes te doen. Nou blijven we bij deze mening als we het hebben over het door een hoepel springen of door vuur heenspringen, maar voor de act die Tom ons kon laten zien hadden we toch wel veel bewondering. Mede omdat we met eigen ogen hebben kunnen zien dat de wilde katten van Tom Dieck helemaal niet zielig zijn. Op het circusfestival van Monaco heeft Tom Dieck Jr. de bronzen clown gekregen, wat vergelijkbaar is met een Oscar in de filmwereld.

 

 

We hadden enorm uitgekeken naar het weerzien met "onze tijgertjes" (inmiddels tijgers) en het was ontroerend om te zien dat ze ons op dezelfde onbevangen en vrolijke manier tegemoet traden. Ze snuffelden even aan ons en lieten zich gewillig aaien. Ze zagen er goed en vrolijk uit en de ruimte die ze tot hun beschikking hebben is zeker niet slecht. Ze speelden wat af en tussendoor kwamen ze ons steeds even begroeten. De leeuwen lagen daarentegen rustig te slapen in de wagen. Zij hadden een zelfde buitenverblijf tot hun beschikking maar gaven deze avond de voorkeur om lekker binnen te liggen. Tijdens ons tweede bezoek lagen twee van de mannen geïnteresseerd te kijken naar de spelletjes van hun buren, de tijgers. De wagens zien ze als hun hol en ze liggen er vaak als ze zich even terug willen trekken. In deze zelfde wagens worden ze vervoerd, dus geen reden waarom dit stress zal opleveren. Of ze nou in een stilstaande of rijdende wagen liggen zal de dieren echt niet uitmaken. 

Tom Dieck Sr. liet ons zien hoe de trainingen in zijn werk gaan en betrad de kooi. Aan de reactie van de tijgers kon je zien dat ze zich niet angstig of bedreigd voelden. Ze wilden gelijk spelen, dus Tom maakte van dit energieke moment gebruik om ons te laten zien wat ze zoal geleerd hadden. Niets ging onder dwang en van dierenmishandeling was totaal geen sprake. Het ging spelenderwijs en Tom genoot er zichtbaar van net zoals de tijgers. Als ze het even zat waren en verder gingen met spelen, liet Tom ze gewoon hun gang gaan. Er was echt sprake van respect voor de dieren. Een ieder die dit niet kan of wil geloven raad ik aan om zelf een kijkje te gaan nemen bij Tom Dieck en zijn dieren. Iedereen met een beetje twijfel is welkom om het met eigen ogen te aanschouwen. Ook wil Tom graag een wetgeving net zoals in Duitsland waarbij strenge controles gehouden worden door kundig personeel die daadwerkelijk verstand hebben van dieren. In Nederland wordt er af en toe noodgedwongen iemand op Tom afgestuurd die totaal geen kennis van zaken heeft, en sterker nog, die het verschil tussen leeuwen en tijgers niet eens weten.                  

Veel emoties kwamen weer boven bij familie Dieck toen ze ons vertelden over hun grote verlies, de twee Sumatraanse tijgers die vergiftigd zijn door actievoerders die vonden dat ze beter dood konden zijn dan een leven bij Tom Dieck te hebben. Samen met een specialist heeft Tom geprobeerd er alles aan te doen om zijn tijgers te redden, maar de lever en nieren waren binnen korte tijd onherstelbaar beschadigd. Tegen zulk soort volk moet nou opgetreden worden. Hoe kan je als je een beetje gevoel in je donder hebt deze tijgers zoiets aandoen? Vreselijk gewoon!

Er zal nog wat tijd overheen gaan eer "onze tijgers" klaar zijn om met Tom Dieck Jr. en samen met de leeuwen in de piste te verschijnen, maar als het moment daar is, gaan wij zeker weer kijken! 

Tekst:   Babette de Jonge

Foto's:  Babette de Jonge en A. Buijen van Weelden

Copyright: Wild Cats Magazine/2007